Trong phần bình luận của bài viết “9 Dấu Hiệu Ung Thư Gan Dễ Nhầm Lẫn Với Bệnh Lý Khác” trên website của chúng tôi, Phòng khám Gan Tâm Đức đã nhận được một câu hỏi rất đáng chú ý từ bạn đọc Hoàng Đức Lương. Câu hỏi thể hiện một nỗi lo chung của không ít người bệnh:
“Cháu bị ngứa thường xuyên và đột ngột không thể kiểm soát được và rất khó chịu mỗi khi ra nắng hoặc căng thẳng. Cháu có dùng thuốc dị ứng nhưng không khỏi xin bác sĩ tư vấn giúp cháu ạ.”
Để giải đáp thắc mắc này một cách chuyên sâu, chúng tôi đã chuyển câu hỏi đến Bác sĩ Chuyên khoa I Lý Thị Mỹ Dung, chuyên gia với hơn 35 năm kinh nghiệm về Tiêu hóa – Gan mật, nguyên trưởng khóa Tiêu hóa – Gan mật bệnh viện Nguyễn Tri Phương, hiện đang là giám đốc chuyên môn tại Phòng khám chuyên khoa – Công ty CP Bệnh Viện Gan Tâm Đức. Dưới đây là phần tư vấn chi tiết từ bác sĩ Dung.
Bác sĩ tư vấn: Ngứa khi ra nắng, căng thẳng – Nguyên nhân và hướng xử lý dứt điểm
Chào bạn Hoàng Đức Lương,
Tôi đã đọc kỹ những chia sẻ của bạn. Tôi rất hiểu cảm giác khó chịu và hoang mang khi phải đối mặt với tình trạng ngứa đột ngột, dữ dội, đặc biệt là khi đã cố gắng điều trị bằng thuốc dị ứng nhưng không thấy hiệu quả.
Thông tin bạn cung cấp rất quan trọng, nhưng để có thể chẩn đoán chính xác, điều đầu tiên một bác sĩ cần làm rõ là: Khi cơn ngứa bùng phát, da của bạn có xuất hiện dấu hiệu bất thường nào như nổi mẩn đỏ, sẩn phù, hay các nốt li ti không?
Câu trả lời cho câu hỏi này sẽ hướng chúng ta đến những khả năng chẩn đoán rất khác nhau:
Trường hợp 1: Nếu CÓ nổi mẩn đỏ, sẩn phù (mề đay) khi ngứa
Nếu da bạn có nổi các nốt mẩn đỏ, thì các yếu tố kích hoạt mà bạn mô tả lại là những manh mối rất điển hình của tình trạng Mề đay vật lý (Physical Urticaria):
- Mề đay do ánh nắng (Solar Urticaria): Giải thích cho việc ngứa khi ra nắng. Da phản ứng với tia UV gây ra các nốt mẩn ngứa.
- Mề đay Cholinergic: Giải thích cho việc ngứa khi căng thẳng. Stress làm tăng nhiệt độ cơ thể, kích hoạt phản ứng mề đay với biểu hiện là các nốt ngứa nhỏ, cảm giác châm chích. Đây là tình trạng khá phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 11% dân số ở một thời điểm nào đó trong đời [1].
Trường hợp 2: Nếu KHÔNG nổi mẩn (chỉ ngứa đơn thuần trên da lành)
Đây là một tình huống y khoa cần được đặc biệt lưu ý, gọi là “ngứa không sang thương”. Khi bạn bị ngứa dữ dội mà không có bất kỳ dấu hiệu nào trên da, đây thường là một tín hiệu cảnh báo nguyên nhân đến từ một bệnh lý hệ thống bên trong cơ thể, chứ không phải tại da.
Trong trường hợp này, việc bạn tìm đến một phòng khám chuyên khoa Gan là một hướng đi rất đúng đắn. Ngứa là một trong những triệu chứng ngoài da điển hình của các bệnh lý về gan mật, đặc biệt là các bệnh gây ứ mật. Thống kê cho thấy có tới 60-70% bệnh nhân xơ gan ứ mật nguyên phát gặp phải triệu chứng ngứa [2]. Ngoài ra, các bệnh lý toàn thân khác (như bệnh về thận, tuyến giáp,…) cũng có thể là nguyên nhân.
Như bạn thấy, việc có hay không có tổn thương da sẽ thay đổi hoàn toàn hướng chẩn đoán. Đây chính là lý do tại sao việc thăm khám trực tiếp là bước không thể bỏ qua.
Để xác định chính xác nguyên nhân, tại Phòng khám Gan Tâm Đức, chúng tôi có đầy đủ trang thiết bị và chuyên môn để thực hiện toàn bộ quy trình chẩn đoán này. Sau khi thăm khám trực tiếp để xem xét tình trạng da của bạn, các bác sĩ có thể chỉ định:
- Xét nghiệm chức năng gan: Để kiểm tra sức khỏe lá gan, đây là xét nghiệm ưu tiên hàng đầu với triệu chứng ngứa không sang thương.
- Siêu âm bụng: Để kiểm tra cấu trúc gan, đường mật.
- Các xét nghiệm chuyên sâu khác (nếu cần): Để loại trừ các nguyên nhân hệ thống khác.
Thay vì tiếp tục hoang mang và tự dùng thuốc, tôi chân thành khuyên bạn nên sắp xếp thời gian đến phòng khám để được chẩn đoán đúng bệnh. Từ đó chúng ta mới có thể xây dựng một phác đồ điều trị thực sự hiệu quả, giúp bạn thoát khỏi sự khó chịu này.
Chúc bạn sớm tìm ra nguyên nhân và cảm thấy dễ chịu hơn!
Trân trọng,
Bác sĩ CKI Lý Thị Mỹ Dung
Về Tác giả: Bác sĩ CKI Lý Thị Mỹ Dung
Với gần 40 năm kinh nghiệm, BS CKI Lý Thị Mỹ Dung là một trong những chuyên gia hàng đầu về Tiêu hóa - Gan mật tại TP. Hồ Chí Minh. Bác sĩ Dung nguyên là Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Hiện nay, bác sĩ đang công tác tại Phòng khám Gan Tâm Đức, chuyên thăm khám và điều trị các bệnh lý về gan, đặc biệt là viêm gan virus.
Xem hồ sơ chi tiết của bác sĩ »Tài liệu tham khảo
- Zuberbier, T., et al. (2022). The international EAACI/GA²LEN/EuroGuiDerm/APAAACI guideline for the definition, classification, diagnosis, and management of urticaria. Allergy, 77(3), 734-766.
- Bergasa, N. V. (2005). The pruritus of cholestasis. Journal of hepatology, 43(6), 1078-1088.
