Hỏi: Chồng tôi đang điều trị viêm gan B mạn tính. Vậy bệnh có thể lây sang con nhỏ không? Tôi cần làm gì để phòng ngừa? – Hoa (Vĩnh Long)
Trả lời từ bác sĩ chuyên khoa:
Chào chị Hoa, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi rất thực tế và đáng quan tâm. Việc có người thân trong gia đình mắc viêm gan B khiến nhiều phụ huynh lo lắng về nguy cơ lây truyền cho con nhỏ. Tôi xin chia sẻ rõ ràng để chị và các gia đình khác có thêm thông tin đúng và cách phòng ngừa hiệu quả.
Viêm gan B không di truyền qua gene, nhưng vẫn có thể lây trong sinh hoạt
Trước hết, viêm gan B không phải là bệnh di truyền theo kiểu gen, nghĩa là virus không truyền từ bố sang con thông qua ADN. Tuy nhiên, virus viêm gan B vẫn có thể lây nếu có sự tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người mang virus – đây là điều thường gặp trong sinh hoạt gia đình nếu không cẩn thận.
Ví dụ, nếu bố bị thương và có vết chảy máu, còn trẻ cũng có vết xước nhỏ – sự tiếp xúc giữa hai vùng da tổn thương có thể làm virus truyền sang. Ngoài ra, việc dùng chung kềm cắt móng, dao cạo, bàn chải đánh răng – là những vật dụng có thể dính máu – cũng là con đường lây truyền ít được chú ý nhưng rất nguy hiểm.
Khi nào nguy cơ lây nhiễm cao hơn?
Nguy cơ lây nhiễm sẽ cao hơn nếu người bố:
- Đang có tải lượng virus cao trong máu.
- Không tuân thủ điều trị hoặc theo dõi định kỳ.
- Có thói quen dùng chung vật dụng cá nhân hoặc không xử lý kỹ khi có vết thương.
Và ở phía trẻ, nguy cơ cũng tăng nếu:
- Chưa được tiêm đầy đủ các mũi vaccine viêm gan B.
- Có vết trầy xước, viêm da hoặc hệ miễn dịch yếu.
Vậy làm sao để phòng ngừa hiệu quả?
Điều quan trọng nhất là tiêm phòng vaccine viêm gan B đúng lịch. Trẻ nên được tiêm mũi đầu tiên trong vòng 24 giờ sau sinh, sau đó hoàn tất phác đồ đủ 3 – 4 mũi (tùy phác đồ) để có miễn dịch tốt.
Bên cạnh đó, gia đình nên lưu ý:
- Không dùng chung vật dụng cá nhân như kềm cắt móng, dao cạo, bàn chải đánh răng.
- Vệ sinh và băng bó cẩn thận khi có vết thương. Tránh để máu hoặc dịch từ bố tiếp xúc với da hoặc niêm mạc của trẻ.
- Giữ vệ sinh tay thường xuyên cho trẻ, đặc biệt sau khi chạm vào vật dụng nghi ngờ hoặc vùng da tổn thương của người lớn.
- Khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm để đánh giá hiệu quả phòng ngừa và theo dõi miễn dịch.
Trẻ có cần xét nghiệm viêm gan B không?
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để kiểm tra xem trẻ đã có kháng thể chống lại virus hay chưa, hoặc có bị phơi nhiễm không. Điều này đặc biệt cần thiết nếu trẻ sống trong môi trường có nguy cơ cao, như bố hoặc người thân trong nhà đang điều trị viêm gan B.
Dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay
Nếu chị thấy con có các biểu hiện sau, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa gan mật để kiểm tra:
- Mệt mỏi kéo dài
- Biếng ăn, chậm tăng cân
- Nước tiểu sậm màu
- Vàng da, vàng mắt
- Bụng chướng nhẹ, da nổi ban không rõ nguyên nhân
Không phải trẻ nào sống chung với người nhiễm viêm gan B cũng bị lây. Nhưng chủ động phòng ngừa và theo dõi là cách tốt nhất để bảo vệ con.
Lời khuyên từ bác sĩ
Chị Hoa thân mến, lo lắng của chị là hoàn toàn hợp lý, nhất là khi con còn nhỏ. Tin tốt là viêm gan B có thể phòng ngừa được hiệu quả nếu tiêm đúng, đủ và thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc vệ sinh, an toàn trong sinh hoạt.
Nếu còn phân vân, tôi khuyên chị nên đưa trẻ đi xét nghiệm kiểm tra miễn dịch kháng virus và trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Việc này không chỉ giúp yên tâm mà còn là bước quan trọng để theo dõi sức khỏe cho con một cách chủ động.
BS chuyên khoa Gan Mật – Phòng khám chuyên khoa – Công ty CP Bệnh Viện Gan Tâm Đức
