Viêm gan B mắc cúm A: Cần lưu ý gì và khi nào đi khám?

Cập nhật: 12/11/2026

Khi bị cúm A, người mắc viêm gan B có thể băn khoăn nên dùng thuốc hạ sốt, thuốc cảm thế nào cho an toàn, có cần tiếp tục thuốc điều trị HBV đang dùng và khi nào cần đi khám.

Người mắc viêm gan B cần lưu ý gì khi bị cúm A?

Không tự tăng liều Paracetamol hoặc dùng cùng lúc nhiều sản phẩm chứa Paracetamol. Cần kiểm tra thành phần thuốc cảm và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng Paracetamol nếu có bệnh gan. Không tự ngừng Tenofovir hoặc Entecavir, tự mua thuốc kháng virus cúm hay dùng kháng sinh để trị cúm. Người có xơ gan, bệnh gan tiến triển hoặc yếu tố nguy cơ biến chứng cúm nên liên hệ bác sĩ sớm để được đánh giá có cần điều trị kháng virus cúm hay không. Khó thở, đau hoặc cảm giác đè nặng ở ngực kéo dài, lú lẫn, co giật, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen cần đi cấp cứu ngay. Vàng da kèm lú lẫn hoặc bụng trướng nhanh cũng là dấu hiệu cần cấp cứu.

Nguy cơ biến chứng cúm không giống nhau ở tất cả người mắc viêm gan B. Khi đánh giá tình trạng gan, bác sĩ không chỉ dựa vào HBsAg mà còn cần xem xét người bệnh có xơ gan hoặc từng có biến chứng mất bù hay không. Tuổi, bệnh đi kèm và mức độ nặng của cúm cũng là những yếu tố cần tính đến. Chức năng thận và các thuốc người bệnh đang dùng là những thông tin quan trọng khi bác sĩ cân nhắc thuốc điều trị. Mắc cúm A không đồng nghĩa HBV chắc chắn tái hoạt hoặc người bệnh sẽ bị suy gan cấp.

Thông tin y khoa: Bài viết dành cho người mắc viêm gan B và người chăm sóc, chỉ cung cấp thông tin tham khảo; không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán, kê đơn hoặc hướng dẫn điều trị cho từng người bệnh.

1. Viêm gan B mắc cúm A có nguy hiểm không?

Virus viêm gan B (HBV) chủ yếu gây tổn thương ở gan, còn virus cúm A gây bệnh cấp tính ở đường hô hấp. Vì vậy, khi đánh giá nguy cơ ở người mắc HBV, không thể chỉ dựa vào tình trạng HBsAg dương tính mà cần xem xét mức độ tổn thương gan và sức khỏe tổng thể.

Người nhiễm HBV chưa có tổn thương gan tiến triển không nhất thiết có nguy cơ cúm nặng như người đã bị xơ gan. Đặc biệt, người từng có biến chứng mất bù như cổ trướng hoặc xuất huyết tiêu hóa cần được thận trọng hơn.

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa của Bộ Y tế xếp người bệnh xơ gan vào nhóm có nguy cơ diễn biến cúm nặng. CDC cũng liệt kê bệnh lý gan trong nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng do cúm. Vì vậy, cần chú ý hơn ở người có bệnh gan tiến triển, nhưng không nên suy diễn rằng tất cả người có HBsAg dương tính đều có cùng mức nguy cơ. ^[1][3]

Những yếu tố cần xem xét khi đánh giá nguy cơ

• Tình trạng gan: Người bệnh có xơ gan, cổ trướng, tiền sử xuất huyết tiêu hóa, bệnh não gan hoặc suy giảm chức năng gan hay không.
• Diễn biến viêm gan B: Có tình trạng viêm gan đang hoạt động, kết quả xét nghiệm bất thường hoặc thay đổi điều trị gần đây hay không.
• Tuổi và bệnh đi kèm: Người cao tuổi hoặc mắc bệnh tim, phổi, thận, đái tháo đường hay suy giảm miễn dịch có thể cần được đánh giá thận trọng hơn.
• Diễn biến cúm: Mức độ sốt, triệu chứng hô hấp, khả năng ăn uống, tình trạng nôn, tiêu chảy và dấu hiệu mất nước.

Danh sách thuốc đang dùng cũng cần được rà soát khi lựa chọn cách điều trị cúm và giảm triệu chứng. Người bệnh nên thông báo cho bác sĩ về các thuốc điều trị HBV, thuốc hạ sốt, thuốc cảm phối hợp, kháng sinh, thảo dược và thực phẩm chức năng đang sử dụng.

Người đã xơ gan hoặc từng có biến chứng mất bù nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi xuất hiện triệu chứng cúm, không chờ đến khi bệnh nặng lên mới đi khám.

2. Triệu chứng cúm A và dấu hiệu cần theo dõi ở người mắc viêm gan B

Cúm A thường bắt đầu đột ngột. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho, đau họng, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi. Một số người còn buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy. Không phải ai mắc cúm cũng sốt, vì vậy không sốt không có nghĩa là không mắc cúm. ^[4][5]

Phần lớn người mắc cúm không biến chứng sẽ hồi phục. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gặp biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim hoặc viêm cơ. Cúm cũng có thể làm bệnh mạn tính sẵn có trở nặng.

Những thay đổi cần chú ý ở người mắc viêm gan B

Khi bị cúm, người mắc viêm gan B nên chú ý những biểu hiện mới xuất hiện hoặc thay đổi rõ so với tình trạng thường ngày, chẳng hạn:

• Vàng mắt hoặc vàng da.
• Nước tiểu sẫm màu hoặc phân nhạt màu.
• Ngứa tăng lên, chán ăn hoặc buồn nôn kéo dài.
• Đau vùng hạ sườn phải.
• Bụng trướng nhanh, phù chân, dễ bầm tím hoặc xuất huyết bất thường.
• Lơ mơ, lú lẫn, thay đổi hành vi hoặc giảm mức độ tỉnh táo.

Những biểu hiện này không đủ để kết luận HBV đang tái hoạt. Vàng da có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân; mệt mỏi và chán ăn cũng có thể liên quan đến cúm, tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh gan. Bác sĩ cần kết hợp thăm khám và xét nghiệm để xác định nguyên nhân.

3. Men gan tăng có đồng nghĩa viêm gan B tái hoạt không?

Không. ALT hoặc AST tăng trong đợt cúm không đủ để kết luận HBV tái hoạt hoặc gan bị tổn thương do thuốc. Các chỉ số này cần được diễn giải trong toàn bộ bệnh cảnh, không thể xem xét riêng lẻ.

Khi người mắc HBV bị cúm A và có men gan tăng hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường, bác sĩ cần cân nhắc ít nhất ba nhóm nguyên nhân sau:

Tình trạng	Biểu hiện có thể gặp	Thông tin giúp phân biệt
Cúm A	Sốt, ho, đau cơ, đau đầu, mệt mỏi; đôi khi có nôn hoặc tiêu chảy.	Diễn biến cấp tính, triệu chứng hô hấp và kết quả xét nghiệm cúm khi có chỉ định.
HBV hoạt động hoặc tái hoạt	Men gan có thể tăng so với mức trước đó; một số trường hợp có chán ăn, buồn nôn hoặc vàng da.	Tiền sử viêm gan B, diễn biến xét nghiệm trước đó, HBV DNA và các chỉ số liên quan.
Tổn thương gan do thuốc (DILI)	Men gan hoặc bilirubin bất thường; có thể kèm buồn nôn, mệt mỏi, ngứa hoặc vàng da.	Thời điểm bắt đầu dùng thuốc, thay đổi liều, tổng lượng thuốc đã sử dụng, thảo dược và thực phẩm chức năng; đồng thời cần xem xét các nguyên nhân khác.

ALT và AST phản ánh điều gì?

ALT và AST thường được gọi là men gan. Khi tăng, các chỉ số này chủ yếu gợi ý tình trạng tổn thương tế bào, nhưng không cho biết đầy đủ chức năng của gan hoặc nguyên nhân gây tổn thương.

AST cũng có trong cơ xương và một số mô khác. Vì vậy, khi người bệnh mắc cúm kèm đau cơ nhiều hoặc yếu cơ, AST tăng có thể liên quan đến tổn thương cơ. Tùy bệnh cảnh, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm creatine kinase (CK) để đánh giá khả năng tổn thương cơ.

Những xét nghiệm có thể giúp bác sĩ đánh giá

• ALT, AST: Giúp đánh giá dấu hiệu tổn thương tế bào gan; cần so sánh với kết quả xét nghiệm trước đó.
• ALP và GGT: Hỗ trợ nhận diện kiểu bất thường liên quan đến gan mật trong bối cảnh phù hợp.
• Bilirubin: Giúp đánh giá tình trạng tăng bilirubin, có thể liên quan đến biểu hiện vàng da.
• Albumin và PT/INR: Cung cấp thêm thông tin về khả năng tổng hợp của gan. Các chỉ số này cũng chịu ảnh hưởng của những yếu tố khác nên cần được diễn giải thận trọng.
• Creatinine và điện giải: Giúp đánh giá chức năng thận, đặc biệt khi người bệnh nôn, tiêu chảy hoặc mất nước.
• HBV DNA: Đánh giá hoạt động nhân lên của HBV khi có chỉ định, nhất là khi bác sĩ nghi ngờ virus tái hoạt.
• CK: Có thể được cân nhắc khi người bệnh đau cơ nhiều hoặc AST tăng mà chưa rõ nguồn gốc.

Không phải người bệnh nào cũng cần làm tất cả các xét nghiệm trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn dựa trên triệu chứng, tiền sử bệnh gan, kết quả xét nghiệm trước đó và mức độ nặng của đợt cúm. Chỉ riêng một kết quả ALT tăng không đủ căn cứ để người bệnh tự kết luận bệnh gan tiến triển hoặc quyết định ngừng thuốc điều trị HBV.

4. Người mắc viêm gan B cần lưu ý gì khi dùng thuốc trị cúm A?

Thuốc và sản phẩm người bệnh đang sử dụng là thông tin quan trọng khi bác sĩ đánh giá những bất thường ở gan và lựa chọn thuốc điều trị cúm. Vì vậy, trước khi dùng thêm thuốc, người bệnh nên ghi lại tất cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin, thực phẩm chức năng và thảo dược đang sử dụng. Khi đi khám, hãy mang theo vỏ hộp hoặc ảnh chụp nhãn thuốc để bác sĩ, dược sĩ kiểm tra thành phần.

4.1. Paracetamol: Không tự ý chọn hoặc tăng liều

Paracetamol, còn gọi là Acetaminophen hoặc APAP, thường được dùng để hạ sốt và giảm đau. Tuy nhiên, dùng quá liều có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí suy gan cấp.

Không nên cho rằng mọi người mắc viêm gan B đều có thể sử dụng cùng một liều Paracetamol. Mức độ thận trọng khi dùng thuốc phụ thuộc vào tình trạng gan, tiền sử xơ gan, việc sử dụng rượu bia, tình trạng dinh dưỡng, các thuốc đang dùng và hướng dẫn của nhân viên y tế.

• Không tự áp dụng mức liều tối đa dành cho người trưởng thành khỏe mạnh khi bản thân có bệnh gan.
• Kiểm tra thành phần của thuốc cảm, thuốc hạ sốt và thuốc giảm đau trước khi uống.
• Không dùng đồng thời nhiều sản phẩm cùng chứa Paracetamol nếu chưa được nhân viên y tế hướng dẫn.
• Không tự uống thêm thuốc khi triệu chứng chưa giảm hoặc tăng liều vì nghĩ liều trước chưa đủ.
• Người có bệnh gan, đặc biệt là xơ gan hoặc suy giảm chức năng gan, cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

FDA khuyến cáo người có bệnh gan nên trao đổi với nhân viên y tế trước khi dùng Acetaminophen, đọc kỹ nhãn thuốc và tránh sử dụng đồng thời nhiều sản phẩm chứa cùng hoạt chất. Người bệnh cũng nên cho nhân viên y tế biết về việc sử dụng rượu bia để được đánh giá nguy cơ phù hợp. ^[8]

Một số tài liệu chuyên khoa đề cập đến giới hạn sử dụng Paracetamol khi kiểm soát đau ở người xơ gan. Những mức liều được nêu trong bối cảnh điều trị đau không phải là liều hạ sốt để người mắc viêm gan B tự áp dụng. Người bệnh cần được hướng dẫn riêng, không tự lấy mức liều trong tài liệu hoặc trên mạng làm căn cứ sử dụng. ^[12][13]

Nếu nghi ngờ đã uống quá liều hoặc vô tình sử dụng nhiều sản phẩm chứa Paracetamol, cần liên hệ cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc ngay, kể cả khi chưa có triệu chứng. Không chờ đến khi đau bụng, buồn nôn hoặc vàng da mới đi khám. ^[8][19]

4.2. Thuốc cảm cúm tổng hợp: Kiểm tra hoạt chất, không chỉ tên thương mại

Thuốc cảm phối hợp có thể chứa nhiều hoạt chất để giảm sốt, đau đầu, nghẹt mũi hoặc ho. Hai sản phẩm mang tên thương mại khác nhau vẫn có thể chứa cùng một hoạt chất là Paracetamol.

Ví dụ: Một người bệnh uống thuốc cảm tổng hợp vào buổi sáng. Đến chiều, người này vẫn sốt nên uống thêm một viên Paracetamol riêng. Nếu cả hai sản phẩm đều chứa hoạt chất này, tổng lượng Paracetamol đã dùng sẽ cao hơn dự tính.

Để tránh dùng trùng hoạt chất, người bệnh nên đọc kỹ mục thành phần, chú ý các tên Paracetamol, Acetaminophen hoặc APAP. Trước khi phối hợp thuốc, hãy nhờ bác sĩ hoặc dược sĩ kiểm tra. Không tự mua thêm nhiều sản phẩm để điều trị riêng từng triệu chứng.

4.3. Oseltamivir (Tamiflu): Khi nào cần dùng và lưu ý về chức năng thận

Oseltamivir là thuốc kháng virus dùng để điều trị cúm A và cúm B. Ở người bệnh nặng, người phải nhập viện hoặc người thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng cúm, bác sĩ cần cân nhắc sử dụng thuốc kháng virus sớm. Với những nhóm này, nếu bệnh cảnh phù hợp với cúm, không nhất thiết phải chờ kết quả xét nghiệm mới quyết định điều trị. Thuốc thường có lợi hơn khi được bắt đầu sớm. ^[1][6]

Người mắc viêm gan B, đặc biệt là người bị xơ gan hoặc có bệnh gan tiến triển, nên liên hệ bác sĩ sớm khi xuất hiện triệu chứng cúm. Bác sĩ sẽ quyết định có dùng Oseltamivir hay không dựa trên thời điểm khởi phát, mức độ bệnh, tuổi, bệnh đi kèm và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Oseltamivir được đào thải chủ yếu qua thận. Người suy giảm chức năng thận có thể cần điều chỉnh liều theo thông tin kê đơn. Vì vậy, không tự mua thuốc, chọn liều hoặc rút ngắn thời gian điều trị. ^[9]

4.4. Tenofovir và Entecavir: Không tự ngừng thuốc điều trị viêm gan B

Người đang dùng Tenofovir hoặc Entecavir theo chỉ định cần tiếp tục phác đồ trong đợt cúm, trừ khi bác sĩ điều trị trực tiếp hướng dẫn thay đổi. Tự ý ngừng thuốc có thể khiến HBV tái hoạt và gây đợt viêm gan cấp. WHO khuyến cáo người bị xơ gan cần điều trị kháng virus lâu dài và không tự ngừng thuốc vì nguy cơ HBV tái hoạt. ^[7][10]

Ở một số người không bị xơ gan, bác sĩ chỉ cân nhắc ngừng thuốc khi người bệnh đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn, được đánh giá đầy đủ và có kế hoạch theo dõi phù hợp.

Nếu nôn liên tục, không thể uống thuốc hoặc không giữ được thuốc sau khi uống, xuất hiện phản ứng bất lợi hay có thay đổi bất thường về sức khỏe, hãy liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn. Không tự ý ngừng thuốc trong nhiều ngày hoặc thay thuốc HBV bằng thuốc kháng virus cúm.

4.5. Kháng sinh: Không dùng để điều trị trực tiếp virus cúm

Vì cúm A do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng điều trị bệnh này. Người bệnh không nên tự mua kháng sinh chỉ vì sốt, ho nhiều hoặc triệu chứng kéo dài.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh khi nghi ngờ hoặc xác định có nhiễm khuẩn đồng thời, chẳng hạn viêm phổi do vi khuẩn. Việc chọn thuốc cần tính đến vị trí nhiễm khuẩn, chức năng gan thận và các thuốc người bệnh đang sử dụng. ^[1]

4.6. Thảo dược và thực phẩm chức năng: Sản phẩm tự nhiên không phải lúc nào cũng an toàn

Không tự dùng các sản phẩm được quảng cáo là giải độc gan, mát gan hoặc tăng miễn dịch để thay thế điều trị y khoa. Một số thảo dược và thực phẩm chức năng có thể gây tổn thương gan hoặc khiến việc xác định nguyên nhân men gan tăng trở nên phức tạp hơn.

Khi đi khám, người bệnh nên cho bác sĩ biết tất cả thảo dược, vitamin và thực phẩm chức năng đang sử dụng, kể cả những sản phẩm không phải thuốc kê đơn. Nếu còn bao bì hoặc nhãn thành phần, hãy mang theo để nhân viên y tế kiểm tra. ^[11]

4.7. Thuốc chống viêm không steroid: Cần thận trọng ở người xơ gan

Người bị xơ gan, nhất là khi có cổ trướng hoặc nguy cơ suy giảm chức năng thận, không nên tự dùng các thuốc chống viêm không steroid đường toàn thân như Ibuprofen hoặc Naproxen để hạ sốt, giảm đau. Nhóm thuốc này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận, giữ nước và xuất huyết tiêu hóa ở người xơ gan. Lưu ý này áp dụng cho người bị xơ gan, không có nghĩa tất cả người mang HBV đều bị chống chỉ định với nhóm thuốc này. ^[13]

5. Khi bị cúm A, người mắc viêm gan B khi nào cần đi khám hoặc cấp cứu?

Không phải cứ sốt cao mới cần đến bệnh viện. Khi mắc cúm A, người bệnh cần theo dõi cả tình trạng hô hấp, mức độ tỉnh táo, lượng nước tiểu, khả năng ăn uống và những biểu hiện bất thường có thể liên quan đến bệnh gan.

5.1. Dấu hiệu cần cấp cứu ngay

• Khó thở hoặc phải gắng sức khi thở: Có thể là dấu hiệu của viêm phổi nặng hoặc suy hô hấp.
• Đau hoặc cảm giác đè nặng ở ngực kéo dài: Cần được đánh giá để loại trừ biến chứng tim phổi.
• Tím môi hoặc đầu ngón tay, đầu ngón chân: Có thể là dấu hiệu thiếu oxy.
• Lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức hoặc co giật: Có thể liên quan đến biến chứng thần kinh hoặc suy cơ quan.
• Không tiểu hoặc lượng nước tiểu giảm rõ rệt: Cần được đánh giá ngay vì có thể liên quan đến mất nước nặng hoặc tổn thương thận.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen: Có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa, đặc biệt đáng lo ở người bị xơ gan.
• Vàng da kèm lú lẫn, xuất huyết hoặc bụng trướng nhanh: Có thể liên quan đến tình trạng mất bù chức năng gan và cần được đánh giá cấp cứu.

Nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu trên, người bệnh cần đến khoa cấp cứu hoặc gọi cấp cứu ngay. Không chờ lịch khám ngoại trú hay lịch tư vấn chuyên khoa. CDC cũng liệt kê khó thở, đau ngực kéo dài, lú lẫn, co giật và không tiểu trong nhóm dấu hiệu cảnh báo biến chứng cúm; cơ quan này đồng thời lưu ý khi bệnh mạn tính trở nặng. ^[2]

5.2. Những tình huống cần liên hệ bác sĩ sớm

• Vàng mắt hoặc vàng da mới xuất hiện: Cần được đánh giá sớm, kể cả khi chưa có lú lẫn hoặc xuất huyết.
• Nôn kéo dài, ăn uống kém hoặc có dấu hiệu mất nước.
• Đau bụng tăng lên, bụng to bất thường hoặc phù chân.
• Sốt hoặc ho không cải thiện, hoặc bệnh nặng trở lại sau khi đã đỡ.
• Người có tiền sử xơ gan, nhất là từng bị cổ trướng hoặc xuất huyết tiêu hóa, hoặc mắc thêm bệnh thận, tim hay phổi.
• Đang điều trị HBV nhưng không thể uống hoặc giữ được thuốc do nôn, hoặc xuất hiện phản ứng bất lợi.
• Chưa rõ có thể dùng hoặc phối hợp thuốc trị cúm với phác đồ HBV hiện tại hay không.

6. Bác sĩ có thể chỉ định những xét nghiệm nào?

Không phải người bệnh viêm gan B nào mắc cúm A cũng cần làm cùng một bộ xét nghiệm. Bác sĩ sẽ lựa chọn xét nghiệm dựa trên triệu chứng, mức độ nặng của cúm, tình trạng gan trước đó và những vấn đề cần làm rõ qua thăm khám.

Đánh giá cúm và hô hấp

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nhanh kháng nguyên hoặc xét nghiệm sinh học phân tử như RT-PCR để hỗ trợ xác định cúm. Nếu người bệnh khó thở hoặc có dấu hiệu viêm phổi, việc đánh giá có thể bao gồm đo SpO2, đếm nhịp thở, khám phổi và chẩn đoán hình ảnh khi cần.

Ở người có nguy cơ cao gặp biến chứng hoặc đang mắc cúm nặng, không nên trì hoãn việc cân nhắc điều trị bằng thuốc kháng virus cúm chỉ để chờ kết quả xét nghiệm. ^[6]

Đánh giá gan và thận

Nếu người bệnh có vàng da, men gan tăng hoặc nghi ngờ tổn thương gan do thuốc, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm ALT, AST, ALP, GGT, bilirubin, albumin và PT/INR. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ cũng có thể kiểm tra creatinine, điện giải và HBV DNA.

Khi nghi ngờ tổn thương gan do thuốc, bác sĩ cần biết người bệnh bắt đầu dùng thuốc từ khi nào, đã thay đổi liều ra sao, tổng lượng thuốc đã sử dụng và có dùng thêm thảo dược hoặc thực phẩm chức năng hay không. Men gan tăng sau khi dùng thuốc chưa đủ để kết luận thuốc là nguyên nhân. Bác sĩ cần đánh giá diễn biến và loại trừ những nguyên nhân khác. ^[11]

Nếu có kết quả xét nghiệm gan trước đợt cúm, người bệnh nên mang theo khi đi khám. Đối chiếu với các kết quả trước đây giúp bác sĩ đánh giá những thay đổi hiện tại thay vì chỉ dựa vào một kết quả xét nghiệm đơn lẻ.

7. Khi cúm A nhẹ, người mắc viêm gan B nên chăm sóc tại nhà thế nào?

Người bệnh chỉ nên chăm sóc và theo dõi tại nhà khi triệu chứng cúm ở mức nhẹ, vẫn tỉnh táo, thở bình thường, uống được và không có dấu hiệu cảnh báo. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc triệu chứng nặng lên, cần chuyển sang hướng xử trí y tế phù hợp như đã nêu ở phần trước.

7.1. Nghỉ ngơi và bù nước phù hợp

• Nghỉ ngơi, tránh gắng sức khi đang sốt hoặc mệt nhiều.
• Uống nước rải đều trong ngày, tùy khả năng dung nạp và hướng dẫn điều trị.
• Nếu bị nôn hoặc tiêu chảy, hỏi nhân viên y tế liệu có cần sử dụng dung dịch bù nước điện giải hay không.
• Theo dõi lượng nước tiểu, khả năng ăn uống và tình trạng hô hấp.
• Người bị cổ trướng, phù hoặc đã được yêu cầu hạn chế dịch không nên tự tăng lượng nước uống; cần tuân theo hướng dẫn riêng về lượng dịch.

7.2. Ăn đủ chất, không kiêng khem quá mức

Khi mệt hoặc chán ăn, người bệnh có thể chọn những món dễ ăn, dễ dung nạp như cháo, súp, cơm mềm, cá, thịt nạc, trứng, rau xanh và trái cây. Nếu nhanh no hoặc ăn kém, có thể chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ.

Không nên nhịn ăn kéo dài hoặc tự kiêng chất đạm vì cho rằng gan đang yếu. Người bị xơ gan có thể có nguy cơ suy dinh dưỡng và mất cơ. Chế độ ăn cần được điều chỉnh theo tình trạng bệnh, nhất là khi có cổ trướng hoặc được hướng dẫn riêng về lượng muối và dịch.

7.3. Tránh rượu bia, hạn chế lây cúm cho người khác

• Không uống rượu bia trong thời gian mắc cúm và khi đang quản lý bệnh gan.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người khác khi còn khả năng lây cúm; rửa tay thường xuyên và giữ không gian sống thông thoáng.

8. Câu hỏi thường gặp

Người mắc viêm gan B bị cúm A có cần nhập viện không?

Không phải ai mắc cúm A cũng cần nhập viện. Người có triệu chứng nhẹ, không có dấu hiệu cảnh báo và chưa có bệnh gan tiến triển có thể được bác sĩ hướng dẫn theo dõi ngoại trú. Người bị xơ gan hoặc có bệnh nền đáng kể cần được đánh giá sớm hơn. Nếu khó thở, đau ngực kéo dài, lú lẫn, co giật, xuất huyết tiêu hóa hoặc có dấu hiệu mất bù gan, cần cấp cứu ngay.

Cúm A có làm viêm gan B tái hoạt không?

Chỉ mắc cúm A không đủ để kết luận HBV tái hoạt. Nếu men gan tăng trong đợt cúm, bác sĩ cần xem xét tình trạng nhiễm trùng, thuốc đang sử dụng, tổn thương cơ và hoạt động của HBV. Cần dựa vào bệnh cảnh và xét nghiệm phù hợp, không tự kết luận từ một triệu chứng hoặc chỉ số men gan.

Người mắc viêm gan B có thể dùng Paracetamol khi sốt không?

Người mắc viêm gan B không nên tự chọn liều Paracetamol hoặc lấy mức liều tối đa dành cho người khỏe mạnh làm căn cứ sử dụng. Cũng không dùng đồng thời nhiều sản phẩm cùng chứa hoạt chất này. Người bị xơ gan, có bệnh gan tiến triển hoặc xét nghiệm gan bất thường cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng.

Đang dùng Tenofovir hoặc Entecavir có thể dùng Tamiflu không?

Người đang dùng Tenofovir hoặc Entecavir vẫn có thể được bác sĩ cân nhắc điều trị cúm bằng Oseltamivir. Việc kê thuốc cần dựa trên mức độ cúm, chức năng thận và các thuốc đang sử dụng. Không tự ngừng thuốc điều trị HBV trong thời gian mắc cúm.

Người mắc viêm gan B bị cúm A có cần dùng kháng sinh không?

Kháng sinh không có tác dụng điều trị cúm A vì bệnh do virus gây ra. Bác sĩ chỉ cân nhắc dùng kháng sinh khi nghi ngờ hoặc xác định có nhiễm khuẩn đồng thời.

Người mắc viêm gan B nên ăn gì khi bị cúm A?

Nên duy trì chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và chọn những món dễ ăn theo khả năng dung nạp. Tránh rượu bia và không tự dùng sản phẩm quảng cáo giải độc gan. Người bị xơ gan, có cổ trướng hoặc được yêu cầu hạn chế dịch cần điều chỉnh chế độ ăn theo hướng dẫn riêng.

9. Khi nào người bệnh nên khám chuyên khoa gan?

Người mắc viêm gan B nên khám chuyên khoa gan nếu đã bị xơ gan, nhất là khi từng có biến chứng mất bù; có kết quả xét nghiệm gan bất thường; gặp khó khăn khi dùng Tenofovir hoặc Entecavir theo chỉ định; hoặc cần bác sĩ rà soát nhiều loại thuốc đang sử dụng trong đợt cúm.

Khi đi khám, người bệnh nên mang theo các kết quả xét nghiệm trước đây nếu có, gồm ALT, AST, bilirubin, albumin, PT/INR và HBV DNA. Đồng thời, hãy chuẩn bị danh sách thuốc đang dùng kèm liều lượng, thời điểm bắt đầu sốt hoặc ho và những thay đổi mới xuất hiện trong đợt bệnh. Những thông tin này giúp bác sĩ đối chiếu với tình trạng trước khi mắc cúm và đánh giá những thay đổi hiện tại.

Kết luận

Với người mắc viêm gan B, điều cần lưu ý khi bị cúm A không chỉ là chọn thuốc nào để giảm triệu chứng, mà còn là đánh giá đúng tình trạng sức khỏe trước khi quyết định cách xử trí. Hãy dựa vào diễn biến cúm và tình trạng gan để xác định mức độ cần thăm khám; đồng thời rà soát toàn bộ thuốc đang sử dụng trước khi dùng thêm thuốc điều trị. Nếu chưa rõ cách dùng thuốc hoặc có thể tiếp tục theo dõi tại nhà hay không, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ thay vì tự thử hoặc tự thay đổi phác đồ HBV. Khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, cần ưu tiên cấp cứu.