Cập nhật: 07/10/2026
Viêm gan C và viêm gan B đều do virus gây ra, nhưng hiện chỉ viêm gan B có vắc-xin phòng bệnh. Nhiều người vẫn nhầm rằng viêm gan C cũng đã có vắc-xin.
Viêm gan C có vắc-xin không? Chưa. Hiện chưa có vắc-xin phòng nhiễm virus viêm gan C (HCV).
Vì sao viêm gan C vẫn chưa có vắc-xin?
HCV có mức độ đa dạng di truyền cao, với nhiều kiểu gen và biến thể khác nhau. Các protein vỏ như E1 và E2 có những vùng biến đổi, làm thay đổi các đặc điểm mà hệ miễn dịch nhận diện. Nhờ đó, HCV có thể phần nào né tránh sự nhận diện của hệ miễn dịch. Sự đa dạng này khiến việc phát triển một vắc-xin có thể tạo ra mức bảo vệ đủ rộng trước nhiều biến thể HCV trở nên khó khăn.
Nghiên cứu vắc-xin HCV vẫn đang tiếp tục, nhưng đến nay chưa có vắc-xin phòng HCV nào được đưa vào sử dụng. Vì vậy, phòng tránh phơi nhiễm vẫn là biện pháp chủ yếu để giảm nguy cơ nhiễm HCV.
Đừng nhầm vắc-xin viêm gan B với việc phòng viêm gan C
| Đặc điểm | Viêm gan B | Viêm gan C |
|---|---|---|
| Vắc-xin phòng bệnh | Đã có | Chưa có vắc-xin phòng nhiễm HCV |
| Có thể lây qua máu | Có | Có, là đường lây truyền chủ yếu |
| Điều trị | Có thể điều trị và kiểm soát bệnh, tùy tình trạng cụ thể | DAA có thể chữa khỏi hơn 95% người nhiễm HCV |
Vắc-xin viêm gan B không phòng được viêm gan C. Vắc-xin này chỉ giúp phòng nhiễm virus viêm gan B.
Chưa có vắc-xin thì phòng viêm gan C bằng cách nào?
HCV lây truyền chủ yếu qua máu. Vì vậy, phòng bệnh hiện nay chủ yếu là hạn chế những tình huống có thể khiến máu nhiễm HCV xâm nhập vào cơ thể.
- Không dùng chung kim tiêm, bơm kim tiêm hoặc dụng cụ tiêm chích.
- Không dùng chung dao cạo, bàn chải đánh răng hoặc các vật dụng cá nhân có thể dính máu.
- Xăm hình, xỏ khuyên hoặc thực hiện thủ thuật tại cơ sở có quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn phù hợp.
- Khi quan hệ tình dục, lưu ý những tình huống có thể gây chảy máu hoặc tiếp xúc với máu. HCV có thể lây qua đường tình dục nhưng ít gặp hơn so với lây truyền qua máu.
- Nếu đã từng có nguy cơ phơi nhiễm, nên xét nghiệm vào thời điểm phù hợp thay vì chờ xuất hiện triệu chứng.
HCV không lây qua ôm, hôn, dùng chung thức ăn hoặc đồ uống. Nếu đã được xác định nhiễm HCV, bác sĩ có thể xem xét tiêm vắc-xin viêm gan A và B nếu bạn chưa có miễn dịch phù hợp; những vắc-xin này không phòng được HCV.
Xét nghiệm Anti-HCV dương tính có nghĩa là đang nhiễm HCV?
Kết quả dương tính chưa đủ để kết luận là đang nhiễm HCV. Anti-HCV là xét nghiệm tìm kháng thể chống HCV. Kết quả dương tính có thể gặp ở người đang nhiễm HCV, người từng nhiễm nhưng đã loại bỏ được virus, hoặc trong một số trường hợp dương tính giả.
Để xác định có đang nhiễm HCV hay không, sau khi xét nghiệm Anti-HCV cho kết quả dương tính, cần xét nghiệm HCV-RNA. Nếu HCV-RNA được phát hiện, điều đó cho thấy đang có nhiễm HCV.
Nếu phơi nhiễm xảy ra gần đây, xét nghiệm Anti-HCV có thể vẫn âm tính trong khi HCV-RNA đã có thể được phát hiện. CDC lưu ý rằng người có khả năng phơi nhiễm HCV trong 6 tháng gần đây có thể cần xét nghiệm HCV-RNA ngay cả khi xét nghiệm kháng thể vẫn âm tính.
Viêm gan C có điều trị được không?
Có. Viêm gan C có thể được điều trị bằng thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA). DAA là thuốc điều trị HCV, không phải vắc-xin phòng nhiễm. CDC cho biết DAA có thể chữa khỏi hơn 95% người nhiễm HCV, và nhiều phác đồ dùng thuốc trong khoảng 8–12 tuần. Phác đồ cụ thể được lựa chọn dựa trên tình trạng nhiễm HCV, tình trạng bệnh gan, các bệnh kèm theo và những thuốc đang sử dụng.
Không nên tự ý sử dụng DAA. Việc điều trị cần được đánh giá và hướng dẫn phù hợp để lựa chọn thuốc, kiểm tra tương tác thuốc và theo dõi đáp ứng điều trị.
Nếu vừa có nguy cơ phơi nhiễm HCV thì cần làm gì?
- Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm: xem tình huống đó có thực sự có nguy cơ tiếp xúc với máu hay không và xảy ra vào thời điểm nào.
- Thực hiện xét nghiệm phù hợp: nếu phơi nhiễm mới xảy ra, không nên chỉ dựa vào một kết quả Anti-HCV âm tính để kết luận rằng mình chắc chắn không nhiễm HCV.
- Được hướng dẫn theo dõi phù hợp: hiện chưa có vắc-xin HCV để dự phòng sau phơi nhiễm. Nếu có nguy cơ, cần được hướng dẫn xét nghiệm và theo dõi theo thời điểm phù hợp.
Một số kết quả xét nghiệm cần hiểu đúng
Xét nghiệm Anti-HCV âm tính sau phơi nhiễm gần đây
Kết quả này chưa đủ để loại trừ nhiễm HCV. Ở giai đoạn sớm sau phơi nhiễm, kháng thể có thể chưa xuất hiện. Bác sĩ sẽ dựa vào thời điểm phơi nhiễm để lựa chọn xét nghiệm phù hợp.
Xét nghiệm Anti-HCV dương tính nhưng HCV-RNA không phát hiện
Kết quả này thường không cho thấy đang nhiễm HCV. Không nên tự ý dùng DAA chỉ vì xét nghiệm Anti-HCV dương tính.
HCV-RNA được phát hiện
Kết quả này cho thấy đang nhiễm HCV và cần được đánh giá để điều trị.
Kết luận
Hiện chưa có vắc-xin phòng nhiễm HCV. Điều đó không có nghĩa là chỉ có thể chờ vắc-xin; cách chủ động phòng bệnh hiện nay vẫn là hạn chế những tình huống có thể tiếp xúc với máu và xét nghiệm phù hợp khi có nguy cơ.
Nếu đã có một tình huống phơi nhiễm hoặc kết quả Anti-HCV, đừng vội tự kết luận tình trạng nhiễm chỉ từ một thông tin riêng lẻ. Thời điểm phơi nhiễm và loại xét nghiệm sẽ quyết định cách đánh giá tiếp theo. Nếu xác định đang nhiễm HCV, bệnh hiện có thể điều trị bằng thuốc DAA.
Nếu bạn còn băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình hoặc chưa rõ nên theo dõi như thế nào, việc trao đổi sớm với bác sĩ có thể giúp làm rõ vấn đề và tránh bỏ sót những yếu tố quan trọng.
Bạn có thể chủ động trao đổi để được định hướng phù hợp với tình trạng cụ thể, thay vì chỉ dựa vào thông tin chung.
💬 Trao đổi Zalo cùng BSCKI Lý Thị Mỹ Dung
Về Tác giả: Bác sĩ CKI Lý Thị Mỹ Dung
Với gần 40 năm kinh nghiệm, BS CKI Lý Thị Mỹ Dung là một trong những chuyên gia hàng đầu về Tiêu hóa - Gan mật tại TP. Hồ Chí Minh. Bác sĩ Dung nguyên là Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Hiện nay, bác sĩ đang công tác tại Phòng khám Gan Tâm Đức, chuyên thăm khám và điều trị các bệnh lý về gan, đặc biệt là viêm gan virus.
Xem hồ sơ chi tiết của bác sĩ »
Thông tin chuyên môn
BSCKI Lý Thị Mỹ Dung, Giám đốc chuyên môn Phòng khám chuyên khoa Gan Tâm Đức.
Bài viết cung cấp thông tin giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị cá nhân. Nếu bạn vừa có một tình huống phơi nhiễm cụ thể hoặc đã có kết quả xét nghiệm HCV, nên trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn xét nghiệm và thời điểm xét nghiệm phù hợp.
🔍 Tài liệu tham khảo & Kiểm chứng chuyên môn
- World Health Organization. Hepatitis C. Updated 28 July 2026.
- Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Screening and Diagnosis for Hepatitis C. Updated 31 January 2025.
- Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Care of Hepatitis C. Updated 31 January 2025.
- Bộ Y tế Việt Nam. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan vi rút C, ban hành kèm Quyết định 2855/QĐ-BYT ngày 25/09/2024.
- Pierce BG, Felbinger N, Metcalf M, et al. Hepatitis C Virus E1E2 Structure, Diversity, and Implications for Vaccine Development. Viruses. 2024.
- Strain R, et al. The development of a pan-genotypic T cell vaccine against hepatitis C virus using heterologous prime-boost strategies. Hepatology. 2026.
- World Health Organization. Hepatitis B. Updated 28 July 2026.
